Ushbu maqolada xalqaro sport huquqi doirasida sport agentliklari faoliyatining huquqiy asoslari va oʻziga xos xususiyatlari tahlil qilingan. Sport agenti tushunchasi, uning tarixiy shakllanish jarayoni, shuningdek, sport agentlarining asosiy faoliyat yoʻnalishlari va ularning belgilari keng yoritilgan. Maqolada sport agentlari faoliyatining xalqaro va milliy darajadagi tartibga solinishi, mavjud normativ-huquqiy mexanizmlar, shuningdek, amaliyotda uchraydigan muammolar va ularni hal etish yoʻllari muhokama qilinadi.

So‘ngi o‘ttiz yil ichida sport marketingi nafaqat marketingning o‘ziga xos shakli, balki mustaqil tadqiqot mavzusi sifatida ham o‘zini namoyon qildi. Ushbu maqolada sportda marketing, reklama, homiylik, ommaviy axborot vositalari, shuningdek sportning shuhrati va mashhurligini oshirish uchun marketingda ishlatiladigan elementlarning mohiyati tahlil qilingan. Bundan tashqari, unda ommaviylik darajasi past bo‘lgan sport turlarining jozibadorligini oshirishga qaratilgan kreativ marketing kampaniyalarini ishlab chiqish uchun Kurash sport tashkilotlari tomonidan nimalar qilinishi kerakligi muhokama qilinadi. Xulosada, Kurash kabi, tomoshabinlarni kamroq ommalashgan sport turlariga jalb qilishga yordam beradigan sport marketingi elementlari sifatida: sport ommaviy axborot vositalari, reklama, yulduz sportchilar va sportdagi homiylik ko‘rsatilgan.

Maqolada sport va olimpiya maktablari oʻquvchi-sportchilarini professional sport taʼlimiga yoʻnaltirish jarayonida “shaxs oriyentatsiyasi”ning temperamentga xos xususiyatlari yoritib berilgan. Shuningdek, unda shaxs masʼuliyatining tanlangan sport turiga nisbatan tutgan ahamiyati sinaluvchilar hamda ekspertlar guruhi qarashlari asosida tahlil qilingan.

Maqola yirik xalqaro sport tadbirlarini tashkil etuvchi davlatlarning javobgarligi bo‘yicha xalqaro-huquqiy asoslarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda sport sohasidagi davlat javobgarligini tushunishga oid nazariy-huquqiy yondashuvlar yoritilgan, umumjahon va mintaqaviy xalqaro-huquqiy hujjatlar, shuningdek Sport arbitraj sudi (CAS) amaliyoti tahlil qilingan. O‘zbekiston Respublikasining sport tadbirlarini tartibga solish sohasidagi amaldagi qonunchiligi va uning xalqaro standartlarga mosligi alohida e’tibor bilan ko‘rib chiqilgan. Boshqa mamlakatlar (Rossiya, Qatar, Xitoy, Germaniya, Buyuk Britaniya) tajribasini qiyosiy tahlil qilish asosida milliy huquq tizimlar uchun asosiy xavf va muammolar aniqlanib, baholangan. Maqolada O‘zbekiston qonunchiligini takomillashtirish bo‘yicha takliflar, jumladan xavfsizlikni ta’minlash, ishtirokchilar huquqlarini himoya qilish va ekologik barqarorlikni ta’minlashning huquqiy mexanizmlarini kuchaytirish masalalari ko‘tarilgan.

Mazkur maqolada sport tizimida ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash maqsadida joriy etilgan raqamli axborot tizimlari faoliyatini tahlil qilish, “Yagona elektron platforma” orqali sportchilarning reytingi, musobaqalarda ishtiroki, yutuqlari, murabbiylar va hakamlar faoliyati hamda sport inshootlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar markazlashtirilgan holda raqamlashtirish orqali korrupsiyaviy holatlarning oldi olinayotgani, sportda boshqaruv samaradorligi oshayotgani ilmiy jihatdan asoslagan holda, Oʻzbekiston sport tizimida raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali tizimli va samarali boshqaruv modelini shakllantirish masalalari keng yoritilgan.

Ushbu maqola yuqori sport natijalariga erishishda psixologik tayyorgarlik mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda sport faoliyatining psixologik xususiyatlari, sport motivlari va ularning namoyon bo‘lishi ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada muvaffaqiyat motivlari, raqobatbardoshlikni shakllantirishning psixologik jihatlari, sport bilan faxrlanish hissi, o‘z-o‘zidan qoniqish, qat’iyatlilik, sportdagi harakatlarning intensivligi, yutuqlar bilan bog‘liq ehtiyojlar, sportda ichki va tashqi nazorat mexanizmlari batafsil tavsiflangan.

Maqolada mamlakatimizdagi sport menejerlari faoliyati bilan bog‘liq holat yoritilgan bo‘lib, sport menejerlarini tayyorlashda mavjud muammolar va ularning yechimlariga to‘xtalib o‘tilgan. Jismoniy tarbiya va sport ta’lim muassasalari bitiruvchilarida sport menejerining kasbiy faoliyatiga tegishli kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi ishlab chiqilgan. Muallif tomonidan sport menejeri kasbiy kompetentligini shakllantirishda asos bo‘luvchi professiogramma takomillashtirilgan.

Mazkur maqolada sport maktablari trenerlari tomonidan sport zaxirasini tayyorlash bosqichlarida o‘quvchi-sportchilarni psixofiziologik kuzatishning ustuvor yo‘nalishlarining psixologik sharhi bayon qilingan. Shuningdek, maqolada o‘quvchi-sportchilarni texnik, taktik va psixologik tayyorlashdagi mexanizmlar psixofiziologik tadqiqotlar kontekstida o‘rganilgan.

Maqolada jismoniy tarbiya va sport sohasi uchun sport psixologlarini tayyorlash muammosiga nazariy yondashuvning ilmiy ahamiyati ochib berilgan. Sport psixologiyasi bo‘yicha Oliy ta’lim muassasasiga qabul kvotasi tahlil qilingan. Sport psixologiyasi bo‘yicha mutaxassislar malakasini oshirish va qayta tayyorlash intensiv va maxsus o‘quv kurslarining dolzarb muammolari ilmiy asoslangan.

Jismoniy tarbiya va sport umummadaniyatning tarkibiy qismi sifatida amaliy jihatdan o‘z mazmuniga ega. Maqolada XIX asr o‘rtalari va XX asr boshlarida Turkistonda rus tilida o‘qitadigan maktablarda jismoniy tarbiya va sportning ahvoli, uni rivojlantirish uchun ko‘rilgan choralar, yosh avlod ta'lim-tarbiyasida jismoniy tarbiya va sportning o‘rni va ahamiyati, uning ijtimoiy mohiyati haqida so‘z boradi.

Ushbu maqolada velosipedchilarning sport mashg‘ulotlari mohiyati, mezonlari va ko‘rsatkichlari, shuningdek, ularning yuklamalari hamda saralash tizimi batafsil yoritilgan. Turli xil yuklamalarning tashkiliy-uslubiy asoslari keltirib o‘tilgan. Velosipedchilarning sport mashg‘ulotlarini tashkil etishga oid asosiy masalalar chuqur tahlil qilingan.

Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq sport boʻyicha hakamlarning huquqiy maqomini aniqlashning dolzarb masalalari koʻrib chiqilgan. Sport hakamlarining huquq va majburiyatlarini huquq normalari bilan tartibga solishning eng munozarali masalalariga e’tibor qaratilgan. Maqolada amaldagi qonunchilik normalari va asosiy manbalar tahlili asosida hakamlar huquqiy maqomining sohaviy tegishliligi boʻyicha xulosalar chiqarilgan, shuningdek, hakamlar faoliyatini huquqiy tartibga solishni takomillashtirish boʻyicha takliflar bildirilgan.

Ushbu maqolada mualliflar tomonidan sport boshqaruvi faoliyati, jismoniy tarbiya va sport sohasida murabbiy va sportchilarni tayyorlash hamda ularni malakasini oshirish, kasbiy faoliyatini baholash masalalari haqida so‘z yuritiladi.

Ushbu maqolada mamlakatimizda jismoniy tarbiya va sport sohasini rivojlantirishda malakali mutaxassislar tayyorlash zaruriyati hamda mazkur jarayonda nodavlat sport taʼlim muassasalarining roli tahlil qilingan. Shuningdek, nodavlat sport taʼlim muassasalari orqali malakali sportchilarni tayyorlash rivojlangan demokratik va erkin iqtisodiyotga asoslangan jamiyatlarga xos ekanligi ilmiy asoslab berilgan.

Ushbu maqola O‘zbekistonda sport murabbiylari orasida ingliz tilini o‘rganish jarayonlari, ularning kasbiy faoliyatida ingliz tilining ahamiyati va global muloqot kontekstida chet tilini bilishning dolzarbligi masalalarini o‘rganishga bag'ishlangan. Tadqiqot doirasida 120 nafar turli sport turlari bo‘yicha murabbiylar ishtirokida so‘rovnoma o‘tkazilib, ularning ingliz tili bilish darajasi, o‘rganish motivatsiyasi va kasbiy ehtiyojlari aniqlandi. Shuningdek, 15 nafar xalqaro miqyosda faoliyat yurituvchi murabbiylar bilan chuqurlashtirilgan intervyular o‘tkazildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, sport murabbiylari uchun ingliz tilini o‘rganishda mahalliy ehtiyojlar (masalan, xalqaro musobaqalar va treninglarda ishtirok etish) va global imkoniyatlar (jahon tajribasini o‘zlashtirish, xorijiy sportchilar bilan ishlash) o‘rtasidagi muvozanatni saqlash muhimdir. Tadqiqot natijasida sport sohasiga yo‘naltirilgan maxsus ingliz tili o‘quv dasturlari va metodologiyasini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqildi.

Mazkur maqolada yuqori malakali sportchilarni tayyorlashda jismoniy tarbiya va ommaviy sport tadbirlarining ahamiyati, jismoniy tarbiya va sport bilan shugʻullantirishning oʻziga xos jihatlari borasida fikr yuritilgan. Bundan tashqari, eng qobiliyatli sportchilarni saralab olishda uch bosqichli sport musobaqalarini ahamiyati yoritib berilgan. Sport toʻgaraklari bilan yoshlarni muntazam shugʻullanishga jalb qilishga qaratilgan chora-tadbirlar bayon etilgan.

Sportchining huquqiy holati murakkab va ko‘p qirrali kategoriya bo‘lib, fuqarolik, mehnat, ma’muriy va sport huquqi elementlarini o‘z ichiga oladi. Ushbu maqomning huquqiy tabiati to‘g‘risidagi masala sportning ommalashuvi, xalqaro sport aloqalarining kengayishi va sport faoliyatini davlat tomonidan tartibga solishning kuchayishi sharoitida alohida dolzarblik kasb etadi. Ushbu maqolaning maqsadi sportchi maqomining huquqiy tabiatini tadqiq etish, uning o‘ziga xos xususiyatlarini va tartibga solishning asosiy elementlarini aniqlashdan iborat bo‘lib, bunda O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligini xalqaro huquq normalari bilan taqqoslagan holda tahlil qilishga alohida e’tibor qaratiladi.

Ushbu maqola transchegaraviy sport munosabatlarini tartibga solishning eng muhim elementlaridan biri “Lex sportiva”ga bag‘ishlangan. Muallif “Lex sportiva” normalarining huquqiy tabiatini va ularning huquq tizimidagi o‘rnini o‘rganadi, shuningdek, ularni qo‘llash bilan bog‘liq dolzarb masalalarga to‘xtalib, ko‘rib chiqilayotgan normalarning rivojlanish istiqbollarini belgilaydi.

Ushbu maqolada hozirgi kundagi zamonaviy axborot va kompyuter texnologiyalarini, shuningdek jismoniy tarbiya va sport sohasida axborot texnologiyalaridan foydalanishning imkoniyatlari, afzalliklari va muammolarini, kompyuterlar va uyali aloqa vositalarini inson salomatligiga salbiy ta’sirini o‘rganish hamda olingan natijalarni umumlashtirish, tahlil qilish va muhokamasi bo‘yicha ma’lumotlar muhokama qilinadi.

Ushbu maqolada ayollar dzyudosida 18-20 yoshdagi qizlarning jismoniy va funksional tayyorgarligini rivojlantirish darajasini hisobga olgan holda, dzyudochi-qizlarnning jismoniy sifatlari va funksional imkoniyatlarini yanada yaxshilashga qaratilgan sport tayyorgarligi jarayonini tashkil etishning asosiy vositalarining samaradorligini oshirish bo‘yicha mualliflarning tadqiqotlari natijalari keltirilgan.

Maqolada Oʻzbekiston umumtaʼlim maktablarida sport klublari faoliyatining hozirgi holati va ularni rivojlantirishdagi muammolar ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, koʻplab maktab sport klublari faoliyati tizimli yoʻlga qoʻyilmagan, moddiy-texnik baza va pedagogik resurslar yetarli emas. Sotsiologik soʻrovnoma natijalari asosida sport klublarini samarali tashkil etishda innovatsion boshqaruv yondashuvlari, pedagogik integratsiya va motivatsion mexanizmlardan foydalanish zarurligi asoslab berilgan. Maqola maktab sport tizimini takomillashtirish va oʻquvchilarning jismoniy faolligini oshirishga qaratilgan ilmiy tavsiyalarni oʻz ichiga oladi.

Maqolada Olimpiya sport turi - konkur bo‘yicha chavandoz va otning texnik tayyorgarligining nazariy va uslubiy asoslari, shu jumladan sport juftligi uchun zarur bo‘lgan elementlarning aniq bajarilishi uchun zarur bo‘lgan yuqori darajadagi moslashuvchanlik, kuch va muvozanatga erishish uchun mashg‘ulotlarni tashkil etishga qaratilgan ilmiy-nazariy tadqiqotlar ochib berilgan.

Muallifning mazkur “Sport inson kapitali rivoji va mamlakat iqtisodiy taraqqiyotining asosiy omili sifatida” nomli maqolasida bugungi kunning dolzarb muammolari yoritilgan, jumladan, sport inson salomatligi, sogʻlom turmush tarzi omili ekanligi, bu sohada kadrlar salohiyati, malaka oshirish tizimi, hamkorlik ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyevning “Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi” kitobida jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish masalasiga oid qarashlari, hozirgi vaqtda boks, dzyudo, erkin kurash, badiiy gimnastika, ogʻir atletika, shaxmat va boshqa sport turlari boʻyicha Oʻzbekistonda shakllangan maktablar, sportni jadal rivojlantirish, xalqaro musobaqalarda yuksak natijalarga erishgan sportchilarni ragʻbatlantirish va qoʻllab –quvvatlash masalalari ilmiy nazariy va amaliy jihatdan tahlil etilgan.

Mazkur maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkiston oʻlkasida sport jamiyatlarining shakllanishi, ularning ijtimoiy, madaniy va siyosiy hayotdagi oʻrni keng yoritilgan. Tadqiqot davomida arxiv hujjatlari, davriy matbuot manbalari va zamonaviy ilmiy tadqiqotlar tahlil qilinib, sport jamiyatlari nafaqat jismoniy tarbiya tizimining bir qismi, balki milliy uygʻonish va maʼrifatparvarlik harakatining muhim omili sifatida baholangan. Maqolada sport jamiyatlarining yoshlar tarbiyasiga, sogʻlom turmush tarzini shakllantirishga, ayollarni jamoat hayotiga jalb etishdagi oʻrni hamda fuqarolik jamiyati institutlari sifatida tutgan mavqei koʻrsatib berilgan. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, Turkiston tajribasi zamonaviy Oʻzbekiston sport siyosatining tarixiy ildizlarini tashkil etadi va bugungi kunda jismoniy tarbiya sohasida milliy anʼanalarni rivojlantirish uchun muhim manba hisoblanadi.

Ushbu maqolada qadimgi sivilizatsiyalar rivojlanishining dastlabki bosqichlarida jismoniy tarbiya va sport bilan bogʻliq huquqiy asoslarning shakllanishi koʻrib chiqilgan holda, oʻsha davrda ilgari surilgan hamda hozirgi kungacha oʻz dolzarbligi va ahamiyatini yoʻqotmagan koʻplab huquqiy tamoyillar yoritilgan. Shuningdek, maqolada sport huquqining alohida mustaqil huquq sohasi sifatida shakllanishi va sport huquqi tushunchasining huquqiy ta’rifi masalasi muhokama qilinadi.