Mazkur maqolada 14–16 yoshli bokschi qizlarning musobaqa oldi tayyorgarlik davrida jismoniy sifat koʻrsatkichlarini tahlil qilish masalalari yoritilgan. Tadqiqot jarayonida murabbiylarning kasbiy faoliyati anketa-soʻrovnoma asosida oʻrganilib, sportchilarning jismoniy hamda texnik-taktik tayyorgarlik darajasiga taʼsir etuvchi omillar tahlil qilingan. Shuningdek, mashgʻulot yuklamalarini toʻgʻri tashkil etish va boshqarish, oʻquv-mashgʻulot jarayonida samarali usul va vositalardan maqsadga muvofiq foydalanish yosh bokschi qizlarning musobaqa faoliyati natijadorligini oshirishga xizmat qilishi asoslab berilgan.

Ushbu maqolada yengil atletikaning texnik murakkab turlaridan biri boʻlgan disk uloqtirishda yuqori malakali sportchilarning texnik tayyorgarligi, psixologik holati hamda musobaqa natijalari monitoring asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida 2022–2025-yillar oraligʻida Oʻzbekistonning ikki yetakchi sportchisi — Rashidbek Sodiqov va Dunyozod Sayfullayevning xalqaro hamda respublika musobaqalaridagi natijalari tahlil qilinib, ularning yutuq dinamikasi va natijalardagi oʻzgarish sabablari aniqlangan. Maqolada texnik harakat bosqichlari, kuch, tezlik, koordinatsiya va psixologik tayyorgarlikning musobaqa samaradorligiga taʼsiri yoritilgan. Monitoring natijalari asosida sportchilar tayyorgarligini takomillashtirish, musobaqa natijalarining barqaror oʻsishini taʼminlash hamda texnikani mukammallashtirish boʻyicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

ishda ham jismoniy, ham ruhiy yuklamalarning yuqori darajasi, shuningdek, multipik musobaqa faoliyati bilan ajralib turadigan badiiy gimnastikada sport tayyorgarligi doirasida tiklanish tadbirlarini takomillashtirishning tashkiliy va uslubiy yo‘nalishlari ko‘rib chiqilgan. Izometrik mashqlar majmualari mushaklarning elektromiografik faolligini oshirmasligi, balki ularning tiklanishini tezlashtirishi mumkinligi gipoteza sifatida ilgari surildi.

Mazkur maqolada yuqori malakali gandbolchilarning musobaqa faoliyatiga amplua boʻyicha saralash va tayyorlash tizimi, musobaqalarda oʻyinchilarning sifat koʻrsatkichlarini aniqlash va maxsus testlar asosida texnik-taktik tayyorgarligini baholash hamda takomillashtirish vositalarini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etish ishlari amalga oshirilgan.

Ushbu maqolada akrobatlarning texnik tayyorgarligi aso-slari yoritilgan. Sportchilarning harakat faoliyati tuzilmasi, harakatlar "makta-bi" asoslantirilgan. Yosh akrobat-sakrovchilarning umumiy tayyorgarlik tizim-ida "maxsus texnik tayyorgarlik"ning ahamiyati, o‘quv yillari davomida musobaqa mashqlari texnikasini takomillashtirishga yo‘naltirilganligi aniqla-nadi.

Ushbu maqolada 16–17 yoshli futbolchilarning kuch va tezkor-kuch tayyorgarligini takomillashtirishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Tadqiqot natijalariga koʻra, musobaqa faoliyati davrida futbolchilarning kuch va tezkor-kuch salohiyatini oshirish, ularning oʻyin samaradorligiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi. Maqolada innovatsion mashgʻulot texnologiyalaridan foydalanish va ularni yillik tayyorgarlik sikliga integratsiyalash boʻyicha tavsiyalar berilgan.

Maqolada futbolchi qizlarning yillik bosqich mashgʻulot yuklamalari oʻrganilib chiqilgan boʻlib turli davrlardagi umumiy va maxsus tayyorgarlik bosqichlarida har xil yoʻnalishdagi yuklamalarning taqsimlanishlari nisbatlari koʻrilgan. Musobaqa davridagi mashgʻulot yuklamalarida tezkor-kuch sifatiga qaratilgan nisbatlari yetarli emasligi ilmiy asoslab berildi.

Maqolada Oʻzbekiston sport maktablarida basketbolchilarni boshlangʻich tayyorgarlik bosqichida qoʻllaniladigan vositalarni rejalashtirish xususiyatlari tahlil qilinadi. Oʻquv-mashgʻulot jarayonida tayyorgarlikning turli yoʻnalishlari nisbati koʻrib chiqiladi hamda u ilgʻor xorijiy mamlakatlar sport maktablari amaliyoti bilan qiyoslanadi. Bunday tahlil tayyorgarlik vositalari va soatlarini taqsimlashdagi mavjud muammolarni aniqlash, shuningdek, ularni basketbolni rivojlantirishga qoʻyilayotgan zamonaviy talablarni hisobga olgan holda qayta koʻrib chiqish zaruratini belgilash imkonini beradi. Bu esa, oʻz navbatida, mamlakat rahbariyati tomonidan sportni rivojlantirish boʻyicha belgilangan vazifalarni hal etishga, yosh basketbolchilar tayyorgarligi samaradorligini oshirishga hamda milliy terma jamoalarning nufuzli musobaqalarda yuqori natijalarga erishishiga xizmat qilishi mumkin.

Maqolada sport morfologiyasining nazariy-metodologik asoslari va uning zamonaviy sport tayyorgarligi tizimidagi ilmiy hamda amaliy ahamiyati ochib berildi. Sport mashgʻulotlari va musobaqa faoliyati taʼsirida inson organizmida yuzaga keladigan morfologik moslashuv qonuniyatlari tizimli tahlil qilindi. Suyak-mushak tizimi, tana proporsiyalari, somatotipik xususiyatlar, mushak arxitekturasi va ichki aʼzolar morfologiyasidagi oʻzgarishlar tavsiflandi. Morfologik koʻrsatkichlarning yosh, jins va sport ixtisosligiga bogʻliq dinamikasi aniqlandi hamda ularning funksional tayyorgarlik va sport natijalari bilan bogʻliqligi baholandi. Sport seleksiyasi, iqtidorli sportchilarni erta aniqlash va mashgʻulot jarayonini individuallashtirishda morfologik mezonlarni qoʻllash samaradorligi asoslab berildi. Morfologiya, fiziologiya va biomexanika fanlari integratsiyasi asosida kompleks baholash yondashuvi taklif etildi. Tadqiqot natijalari sport morfologiyasi fanining nazariy asoslarini kengaytirishga va sportchilarni uzoq muddatli tayyorlash tizimini takomillashtirishga xizmat qiladi.

Ushbu maqolada sport kurash bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi milliy terma jamoasining Osiyo chempionatlaridagi ishtiroki natijalarining qiyosiy tahlili keltirilgan. ushbu xalqaro sport musobaqalaridagi mtlliy terma jamoaning ishtiroki natijalariga ko‘ra kurashchilarning musobaqa faoliyati samaradorligini oshirish maqsadida amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.