Ushbu maqolada sportchi taktik tayyorgarligining psixologik asoslari o‘rganildi. Tadqiqotda sportchilarning qaror qabul qilish jarayoni, diqqat jamlanishi, stressga chidamlilik va motivatsiya kabi psixologik omillar taktik samaradorlikka ta’siri baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, psixologik tayyorgarlik taktik ko‘nikmalarni rivojlantirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lib, aqliy mashqlar va stressni boshqarish strategiyalari sport natijalarini yaxshilaydi.

Mazkur maqolada yuqori malakali sportchilarni tayyorlash jarayonidagi ijtimoiy va psixologik omillar tahlil qilindi. Sportchining shaxsiy rivojlanishiga taʼsir etuvchi ijtimoiy muhit, murabbiy-sportchi munosabatlari, motivatsiya, stressni boshqarish va jamoaviy ish koʻnikmalari asosiy psixologik masalalar sifatida koʻrib chiqildi.

Mazkur maqolada konchilik va qazib olish sanoati xodimlarining ishdan qoniqishi shakllanishida ijtimoiy-psixologik va jismoniy faollikka oid omillarning roli tahlil qilinadi. Tadqiqotda 333 nafar konchi P.E. Spectorning JSS metodikasi asosida oʻrganildi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, eng yuqori qoniqish “ishning mazmuni” subshkalasida (M=4,06) qayd etilgan boʻlsa, eng past koʻrsatkich “ish jarayoni qoidalari” (M=3,41) da boʻlgan. Umumiy qoniqish darajasi 3,70 ballni tashkil etdi. Tadqiqot shuni koʻrsatadiki, konchilarning psixologik farovonligi va ishdan qoniqishi asosan faoliyat mazmuni, ijtimoiy qoʻllab-quvvatlash, jismoniy faollikni ragʻbatlantiruvchi elementlar va tashkiliy shaffoflik bilan bogʻliq, moddiy ragʻbat esa nisbatan kamroq rol oʻynaydi.

Mazkur maqolada futbolchilarda portlash qobiliyatini rivojlantirishning psixologik va metodik asoslari yoritildi. Tadqiqotda “SPORK” moslamasi orqali vertikal sakrash natijalari hamda elektron reaksiomer yordamida oddiy reaksiya vaqti oʻlchandi. Mashgʻulotdan oldin har kuni 5 marotaba sakrash va “oldingi natijani yangilash” yoʻriqnomasi qoʻllanildi. Temperament turlari boʻyicha oʻsish farqlari keskin ajralmadi.

Mazkur maqolada sport taʼlimi muassasalarida shugʻullanayotgan oʻquvchi-sportchilardagi ustuvor his-tuygʻularning ikkinchi signallar tizimi rivojlanishiga taʼsirini psixofiziologik  xususiyatlarini diagnostikalash masalalari mualliflarning koʻp yillik tadqiqot natijalariga asosan bayon etilgan.

Mazkur maqolada sport sohasida amaliy tadqiqotlarni oʻrganishning pedagogik shart-sharoitlari bayon etilgan. Shuningdek, sportchining musobaqaga umumiy psixologik tayyorgarligi, musobaqaga ishtirok etish imkoniyatlari, musobaqa jarayoniga tayyorlashning eʼtiborli jihatlari yoritib berilgan.

Ushbu maqolada sport hakamlarining psixologik tayyorgarligini shakllantirish jarayonida uchraydigan asosiy muammolar, ularning kelib chiqish sabablari hamda ularni bartaraf etish yoʻllari tahlil qilinadi. Sport musobaqalarida hakamlarning qaror qabul qilish tezligi, emotsional barqarorligi, stressga chidamliligi va neytral pozitsiyasini saqlab qolish qobiliyati musobaqa sifatiga bevosita taʼsir koʻrsatishi taʼkidlanadi. Mavzu boʻyicha umumiy xulosa beriladi.

Mazkur maqolada sportchilarni musobaqaga tayyorlashning psixologik xususiyatlari bayon etilgan. Shuningdek, sportchining musobaqaga umumiy psixologik tayyorgarligi, musobaqaga ishtirok etish imkoniyatlari, musobaqa jarayoniga tayyorlashning e’tiborli jihatlari yoritib berilgan.

Mazkur tadqiqot bolalar va oʻsmirlarning jismoniy faolligiga taʼsir etuvchi ragʻbatlantiruvchi va toʻsqinlik qiluvchi omillarni aniqlashga qaratildi. Soʻrovnoma va ochiq savollar asosida maʼlumotlar yigʻilib, ularning ijtimoiy, psixologik va tashkiliy jihatlari koʻrib chiqildi. Natijalar shuni koʻrsatdiki, doʻstlar bilan birga harakat qilish va ota-onaning qoʻllab-quvvatlashi jismoniy faollikni ragʻbatlantiruvchi eng muhim omillar deb topildi. Shuningdek, mashgʻulotlarning qiziqarli shaklda tashkil etilishi va qulay sport maydonchalari mavjudligi faoliyatga boʻlgan qiziqishni oshirishda ahamiyatli ekani aniqlandi. Aksincha, vaqt yetishmasligi, charchoq, dangasalik va raqamli qurilmalardan ortiqcha foydalanish faoliyatga toʻsqinlik qiluvchi asosiy omillar sifatida belgilangani qayd etildi. Tadqiqot davomida shuningdek, yashash va oʻqish joyidagi sport muhitining yetarli emasligi va ota-onaning cheklovchi omillari ham jismoniy faollik darajasiga salbiy taʼsir koʻrsatishi aniqlandi. Tematik tahlil natijalari jismoniy faollikni oshirish uchun kompleks yondashuv zarurligini taʼrifladi va ragʻbatlantiruvchi omillar bilan toʻsqinlik qiluvchi omillar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik baholandi. Shu asosda maktab, oila va mahalla darajasida barqaror va qulay muhit yaratishning ahamiyati koʻrib chiqildi.

Ushbu maqolada o‘smir sportchilarning sport motivatsiyasiga ta’sir yetuvchi omillarni o‘rganish natijalari, shuningdek, ushbu mavzu bo‘yicha fikr va mulohazalar muhokama qilinadi.

Ushbu maqolada “bezovtalanish va motivatsiya”, “motivatsiya-irodaviy”, “irodaviy” va “psixik quvvat va realizatsiya qilish” sohalari bo‘yicha gimnastikachi o‘smir-qizlar psixikasidagi ustuvor omillarning faktorli tahlili keltirilgan.

Maqolada Oʻzbekiston umumtaʼlim maktablarida sport klublari faoliyatining hozirgi holati va ularni rivojlantirishdagi muammolar ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, koʻplab maktab sport klublari faoliyati tizimli yoʻlga qoʻyilmagan, moddiy-texnik baza va pedagogik resurslar yetarli emas. Sotsiologik soʻrovnoma natijalari asosida sport klublarini samarali tashkil etishda innovatsion boshqaruv yondashuvlari, pedagogik integratsiya va motivatsion mexanizmlardan foydalanish zarurligi asoslab berilgan. Maqola maktab sport tizimini takomillashtirish va oʻquvchilarning jismoniy faolligini oshirishga qaratilgan ilmiy tavsiyalarni oʻz ichiga oladi.