Yuqori malakali yakkakurashchilarda musobaqaoldi jadal vazn yo‘qotishning funksional va psixofiziologik holatga ta’siri
Annotasiya
Maqolada yuqori malakali yakkakurashchilarda musobaqaoldi jadal vazn yo‘qotish (Rapid Weight Loss — RWL) jarayonining ayrim funksional va psixofiziologik ko‘rsatkichlarga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqotda sport ustaligiga nomzod va sport ustasi malakasiga ega 20 nafar sportchi ishtirok etgan. Yetti kunlik vazn kamaytirish davrida tana vazni va umumiy tana suvi kamaygan, tinch holatdagi yurak qisqarish chastotasi oshgan, oddiy hamda murakkab sensorimotor reaksiya vaqti uzaygan va ruhiy charchoq ko‘rsatkichi ortgan. Tana vazni 6,4% ga, umumiy tana suvi 8,5% ga kamaygan; tinch holatdagi yurak qisqarish chastotasi 15,1% ga oshgan. Oddiy va murakkab sensorimotor reaksiya vaqti mos ravishda 16,6% va 16,1% ga uzaygan, ruhiy charchoq ko‘rsatkichi esa 83,8% ga ortgan. Natijalar musobaqaoldi vazn boshqaruvini individual rejalashtirish, gidratatsiya holatini nazorat qilish va tiklanish jarayonini funksional hamda psixofiziologik monitoring bilan birlashtirish zarurligini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar:
yakkakurash sportlari jadal vazn yo‘qotish degidratatsiya sensorimotor reaksiya funksional holat ruhiy charchoq sport psixofiziologiyasiBibliografik manbalar
Artioli, G. G., Saunders, B., Iglesias, R. T., & Franchini, E. (2016). It is time to ban rapid weight loss from combat sports. Sports Medicine, 46(11), 1579–1584. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0541-x
Barley, O. R., Chapman, D. W., & Abbiss, C. R. (2019). The current state of weight-cutting in combat sports. Sports, 7(5), Article 123. https://doi.org/10.3390/sports7050123
Ceylan, B., Aydos, L., & Šimenko, J. (2022). Effect of rapid weight loss on hydration status and performance in elite judo athletes. Biology, 11(4), Article 500. https://doi.org/10.3390/biology11040500
Franchini, E., Brito, C. J., & Artioli, G. G. (2012). Weight loss in combat sports: Physiological, psychological and performance effects. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 9, Article 52. https://doi.org/10.1186/1550-2783-9-52
Martínez-Aranda, L. M., Sanz-Matesanz, M., Orozco-Durán, G., González-Fernández, F. T., Rodríguez-García, L., & Guadalupe-Grau, A. (2023). Effects of different rapid weight loss strategies and percentages on performance-related parameters in combat sports: An updated systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(6), Article 5158. https://doi.org/10.3390/ijerph20065158
Morales, J., Ubasart, C., Solana-Tramunt, M., Villarrasa-Sapiña, I., González, L.-M., Fukuda, D., & Franchini, E. (2018). Effects of rapid weight loss on balance and reaction time in elite judo athletes. International Journal of Sports Physiology and Performance, 13(10), 1371–1377. https://doi.org/10.1123/ijspp.2018-0089
Ricci, A. A., Evans, C., Stull, C., Peacock, C. A., French, D. N., Stout, J. R., Fukuda, D. H., La Bounty, P., Kalman, D., Galpin, A. J., Tartar, J., Johnson, S., Kreider, R. B., Kerksick, C. M., Campbell, B. I., Jeffery, A., Algieri, C., & Antonio, J. (2025). International society of sports nutrition position stand: Nutrition and weight cut strategies for mixed martial arts and other combat sports. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 22(1), Article 2467909. https://doi.org/10.1080/15502783.2025.2467909
Zhong, Y., Song, Y., Artioli, G. G., Gee, T. I., French, D. N., Zheng, H., Lyu, M., & Li, Y. (2024). The practice of weight loss in combat sports athletes: A systematic review. Nutrients, 16(7), Article 1050. https://doi.org/10.3390/nu16071050
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Kategoriyalar
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Nafisa Ravshanova

Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.


(+998)71 242-30-85
institut@sportedu.uz
100042, O‘zbekiston Respublikasi, Toshkent shahri, Shayxontohur tumani, Ko‘kcha Darvoza ko‘chasi, 27-uy.