Sport akrobatikasida juftliklar tarkibini shakllantirishda antropometrik ko‘rsatkichlar va psixologik moslikning ahamiyati

Mualliflar

  • Kamolaxon Raxmonova
    O‘zbekiston davlat sport akademiyasi

Annotasiya

Maqolada sport akrobatikasida juftliklar tarkibini shakllantirishda antropometrik ko‘rsatkichlar va psixologik moslikni kompleks hisobga olishning ilmiy-metodik asoslari tahlil qilindi. Konstatuvchi pedagogik tajriba doirasida 12–18 yoshdagi 60 nafar sportchi erkaklar, ayollar va aralash juftliklar hamda ulardagi yuqori va quyi funksional rollar bo‘yicha oltita kichik guruhga ajratildi (har bir guruhda n=10). Bo‘y uzunligi, tana vazni, qo‘l uzunligi, qo‘l uzunligining bo‘yga nisbati, yelka va tos kengligi bo‘yicha ko‘rsatkichlar M ± SD shaklida tavsifiy tahlil qilindi. Barcha uch turdagi juftliklarda quyi akrobatlarda mutlaq antropometrik o‘lchamlarning o‘rtacha qiymatlari yuqori akrobatlarga nisbatan katta ekani kuzatildi; ayni paytda, yosh va biologik yetilish omillari alohida nazorat qilinmagani sababli natijalar sababiy yoki statistik ustunlik sifatida talqin qilinmadi. Psixologik moslikning ahamiyati ilmiy adabiyotlar va pedagogik kuzatuvlar asosida nazariy jihatdan yoritildi. Natijada juftlikni shakllantirishda antropometrik profilni texnik-funksional tayyorgarlik, o‘zaro ishonch, hamkorlik va dinamik pedagogik monitoring bilan birgalikda baholashni nazarda tutuvchi integrativ yondashuv taklif etildi.

Kalit so‘zlar:

sport akrobatikasi akrobatik juftlik yuqori akrobat quyi akrobat antropometriya tana proporsiyalari psixologik moslik sheriklik pedagogik saralash aniqlovchi pedagogik eksperiment

Bibliografik manbalar

Boloban, V. N. (2008). Obuchenie akrobaticheskim uprazhneniyam balansovogo tipa dvizheniy sistemy tel [Teaching acrobatic exercises involving balance-type movements of a body system]. Nauka v Olimpiyskom Sporte, (1), 24–31.

Fédération Internationale de Gymnastique. (2025). Acrobatic gymnastics: Code of points 2025–2028. https://www.worldgymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_1.1%20-%20ACRO%20Code%20of%20Points%202025-2028.pdf

Leite, I., Gómez-Landero, L. A., Ávila-Carvalho, L., Vilas-Boas, J. P., Goethel, M., Conceição, F., & Mochizuki, L. (2025). Acrobatic gymnastics: The effect of experience, interpersonal coordination and variability in partner-assisted flight. Journal of Sports Sciences, 43(13), 1227–1236. https://doi.org/10.1080/02640414.2025.2490422

Leite, I., Gómez-Landero, L. A., Vilas-Boas, J. P., Goethel, M., Mochizuki, L., & Conceição, F. (2025). The interplay between individual capacities and pair performance according to the experience in acrobatic gymnastics. Sports Biomechanics, 24(8), 2362–2375. https://doi.org/10.1080/14763141.2025.2458483

Maksymov, S., Voronova, V., & Maksymova, Y. (2023). Individual and psychological features of athletes’ compatibility in acrobatics. Theory and Methods of Physical Education and Sports, (1), 48–54. https://doi.org/10.32652/tmfvs.2023.1.48-54

Novitskaya, O. V. (2003). Metodika pedagogicheskoy korrektsii psikhicheskogo sostoyaniya akrobatov vysokoy kvalifikatsii v usloviyakh predsorevnovatelnoy podgotovki [Methodology for pedagogical correction of the psychological state of highly qualified acrobats during pre-competition preparation] [Candidate of Pedagogical Sciences dissertation, Kuban State Academy of Physical Culture].

Reshetin, A. A. (2008). Obuchenie broskovym uprazhneniyam v parno-gruppovoy akrobatike na etape spetsializirovannoy podgotovki [Teaching throwing exercises in pair and group acrobatics at the specialized training stage]. Uchenye Zapiski Universiteta Imeni P. F. Lesgafta, 11(45), 77–80.

Taboada-Iglesias, Y., Vernetta Santana, M., & Gutiérrez-Sánchez, Á. (2017). Anthropometric profile in different event categories of acrobatic gymnastics. Journal of Human Kinetics, 57(1), 169–179. https://doi.org/10.1515/hukin-2017-0058

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Raxmonova, K. (2026). Sport akrobatikasida juftliklar tarkibini shakllantirishda antropometrik ko‘rsatkichlar va psixologik moslikning ahamiyati. Sport Ilm-Fanining Dolzarb Muammolari, 4(2), 87–93. Retrieved from https://sport-science.uz/index.php/journal/article/view/345