Yosh futbolchilarda yurakning elektr va strukturaviy remodellanishi: EKG protokolidagi LVH qaydi va exokardiografik LVMI o‘rtasidagi munosabat

Mualliflar

  • Nasiba Alimova
    Jismoniy tarbiya va sport bo‘yicha mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti

Annotasiya

Maqsad – yosh erkak futbolchilarda yurakning elektr va strukturaviy remodellanish xususiyatlarini baholash hamda elektrokardiogramma (EKG) protokolida chap qorincha gipertrofiyasi (LVH) sifatida qayd etilgan belgi bilan exokardiografik chap qorincha miokard massasi indeksi (LVMI) o‘rtasidagi munosabatni aniqlash. Retrospektiv kesimiy tahlilga 2026-yil mart–iyun oylarida sport-tibbiy ko‘rikdan o‘tgan 23 nafar erkak futbolchining ma’lumotlari kiritildi. Exokardiografik ma’lumotlar barcha 23 sportchida, birlamchi EKG 22 sportchida mavjud edi. EKG protokolida LVH qaydi mavjud va mavjud bo‘lmagan guruhlar Mann–Whitney U-testi bilan taqqoslandi, morfofunksional ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi bog‘lanish Spearman rang korrelyatsiyasi yordamida baholandi. EKGda sinus bradikardiyasi/bradiaritmiyasi 18/22 (81,8%), LVH qaydi 16/22 (72,7%) holatda uchradi. Umumiy guruhda LVMI 88,70±9,46 g/m², chiqarish fraksiyasi 61,22±2,95% ni tashkil etdi. EKG-LVH qaydi mavjud guruhda LVMI 90,63±9,67 g/m², qayd mavjud bo‘lmagan guruhda 85,00±8,32 g/m² bo‘lib, farq statistik ahamiyatli emas edi (U=60,0; p=0,396). Chap qorincha miokard massasi (LVM) bilan oxirgi diastolik hajm (EDV) (ρ=0,597; p=0,003) va zarb hajmi (SV) (ρ=0,515; p=0,012) o‘rtasida musbat bog‘lanish aniqlandi. Natijalar EKG protokolida LVH sifatida qayd etilgan elektr fenotipni anatomik gipertrofiyaning bevosita ekvivalenti sifatida talqin qilmaslik va yosh futbolchilarda EKG hamda exokardiografik ma’lumotlarni integrativ baholash zarurligini ko‘rsatadi.

Kalit so‘zlar:

yosh futbolchilar sportchi yuragi elektrokardiografiya exokardiografiya chap qorincha gipertrofiyasi LVMI bradikardiya yurak remodellanishi

Bibliografik manbalar

Alimova, N. A. (2026). Yosh sportchilarda yurak-qon tomir tizimining morfofunksional adaptatsiyasi va sportchi yuragi fenomeni. Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali, 4(6), 173–178. https://doi.org/10.5281/zenodo.20570074

Cavarretta, E., D’Ascenzi, F., Bianco, M., Castelletti, S., Cavigli, L., Cecchi, F., D’Andrea, A., De Luca, A., Di Salvo, G., Nistri, S., Palamà, Z., Palmieri, V., Ricci, F., Sinagra, G., Zorzi, A., Biffi, A., Pelliccia, A., Romano, S., Dello Russo, A., … Sciarra, L. (2024). The role of echocardiography in sports cardiology: An expert opinion statement of the Italian Society of Sports Cardiology (SIC sport). International Journal of Cardiology, 410, 132230. https://doi.org/10.1016/j.ijcard.2024.132230

Drezner, J. A., Sharma, S., Baggish, A., Papadakis, M., Wilson, M. G., Prutkin, J. M., La Gerche, A., Ackerman, M. J., Börjesson, M., Salerno, J. C., Asif, I. M., Owens, D. S., Chung, E. H., Emery, M. S., Froelicher, V. F., Heidbuchel, H., Adamuz, C., Asplund, C. A., Cohen, G., … Corrado, D. (2017). International criteria for electrocardiographic interpretation in athletes: Consensus statement. British Journal of Sports Medicine, 51(9), 704–731. https://doi.org/10.1136/bjsports-2016-097331

Flanagan, H., Cooper, R., George, K. P., Augustine, D. X., Malhotra, A., Paton, M. F., Robinson, S., & Oxborough, D. (2023). The athlete’s heart: Insights from echocardiography. Echo Research and Practice, 10, 15. https://doi.org/10.1186/s44156-023-00027-8

Graziano, F., De Antoni, A., Balla, D., Manfrin, L., Genta, E. O., Brusamolin, L., Giada, F., Scorcu, M., Sydo, N., Gerbino, L., Compagno, S., Merkely, B., Vago, H., Corrado, D., & Zorzi, A. (2025). Prevalence and relation to training of electrocardiographic findings in Caucasian children and adolescents 8- to 18-year-old practicing competitive sport. Europace, 27(10), euaf180. https://doi.org/10.1093/europace/euaf180

Montalvo, S., Tso, J. V., Christle, J. W., Hadley, D., Wheeler, M., Perez, M., Myers, J., Ashley, E., & Froelicher, V. (2026). Sex-specific electrocardiographic criteria for left ventricular hypertrophy in young athletes. Heart Rhythm, 23(2), 281–288. https://doi.org/10.1016/j.hrthm.2025.03.162

Nazarov, S. U. (2026). The importance of modern physiological monitoring technologies in assessing athletes’ functional status. Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal, 7(6), 54–63. https://doi.org/10.37547/mesmj-V7-I6-07

Pelliccia, A., Sharma, S., Gati, S., Bäck, M., Börjesson, M., Caselli, S., Collet, J.-P., Corrado, D., Drezner, J. A., Halle, M., Hansen, D., Heidbuchel, H., Myers, J., Niebauer, J., Papadakis, M., Piepoli, M. F., Prescott, E., Roos-Hesselink, J. W., Stuart, A. G., … Wilhelm, M. (2021). 2020 ESC guidelines on sports cardiology and exercise in patients with cardiovascular disease. European Heart Journal, 42(1), 17–96. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehaa605

Rodriguez-López, A. M., González, J., Padrón, C., Porrini, E., García-Cuenllas, L., Febles, T., Hernandez, M. J., & Febles, L. (2022). Athlete heart in children and young athletes: Echocardiographic findings in 331 cases. Pediatric Cardiology, 43(2), 407–412. https://doi.org/10.1007/s00246-021-02736-5

Sharma, S., Drezner, J. A., Baggish, A., Papadakis, M., Wilson, M. G., Prutkin, J. M., La Gerche, A., Ackerman, M. J., Börjesson, M., Salerno, J. C., Asif, I. M., Owens, D. S., Chung, E. H., Emery, M. S., Froelicher, V. F., Heidbuchel, H., Adamuz, C., Asplund, C. A., Cohen, G., … Corrado, D. (2018). International recommendations for electrocardiographic interpretation in athletes. European Heart Journal, 39(16), 1466–1480. https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehw631

Weberruß, H., Baumgartner, L., Mühlbauer, F., Shehu, N., & Oberhoffer-Fritz, R. (2022). Training intensity influences left ventricular dimensions in young competitive athletes. Frontiers in Cardiovascular Medicine, 9, 961979. https://doi.org/10.3389/fcvm.2022.961979

Weberruß, H., Engl, T., Baumgartner, L., Mühlbauer, F., Shehu, N., & Oberhoffer-Fritz, R. (2022). Cardiac structure and function in junior athletes: A systematic review of echocardiographic studies. Reviews in Cardiovascular Medicine, 23(4), 129. https://doi.org/10.31083/j.rcm2304129

Yuklashlar

Nashr qilingan

Qanday qilib iqtibos keltirish kerak

Alimova, N. (2026). Yosh futbolchilarda yurakning elektr va strukturaviy remodellanishi: EKG protokolidagi LVH qaydi va exokardiografik LVMI o‘rtasidagi munosabat. Sport Ilm-Fanining Dolzarb Muammolari, 4(2), 79–86. Retrieved from https://sport-science.uz/index.php/journal/article/view/344