Maktab sharoitida 13–14 yoshli voleybolchi qizlarning jismoniy va texnik tayyorgarlik ko‘rsatkichlari dinamikasi
Annotasiya
Mazkur maqolada maktab sharoitida voleybol bilan shug‘ullanuvchi 13–14 yoshli qizlarning jismoniy va texnik tayyorgarlik ko‘rsatkichlari pedagogik tajriba jarayonida qiyosiy baholandi. Tadqiqot Samarqand tumani 10- va 16-maktablarida 24 nafar 13–14 yoshli voleybolchi qiz ishtirokida tashkil etilgan. Ishtirokchilar nazorat va tajriba guruhlariga ajratilgan: nazorat guruhi odatdagi mashg‘ulotlar asosida, tajriba guruhi esa yosh xususiyatlariga mos maxsus jismoniy mashqlar bilan boyitilgan dastur asosida shug‘ullangan. Pedagogik tajriba manbada 8–12 haftalik davr sifatida ko‘rsatilgan. Jismoniy va texnik tayyorgarlikni baholashda 20 metrga yugurish, 4×10 metr mokisimon yugurish, joyidan yuqoriga sakrash, 30 soniyada o‘tirib-turish va voleybol to‘pini aniq uzatish testlaridan foydalanilgan. Natijalarning tavsifiy tahlili har ikki guruhda ijobiy dinamika mavjudligini ko‘rsatdi. 20 metrga yugurish, 4×10 metr mokisimon yugurish, joyidan yuqoriga sakrash va 30 soniyada o‘tirib-turish testlarida mutlaq o‘zgarishlar guruhlar o‘rtasida katta farq qilmagan. Eng aniq guruhlararo tafovut voleybol to‘pini aniq uzatish testida kuzatilib, tajriba guruhida natija 62 % dan 76 % gacha (+14 foiz punkt; +22,6 %), nazorat guruhida esa 59 % dan 66 % gacha (+7 foiz punkt; +11,9 %) yaxshilangan. Olingan natijalar tajriba guruhida maxsus texnik tayyorgarlik ko‘rsatkichining nisbatan yuqoriroq dinamikasini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, individual natijalar, variativlik ko‘rsatkichlari va inferensial statistik mezonlar keltirilmagani metodikaning ustun samaradorligi haqida qat’iy statistik xulosa chiqarish imkonini cheklaydi.
Kalit so‘zlar:
voleybol voleybolchi qizlar maktab o‘quvchilari yosh xususiyatlari jismoniy tayyorgarlik tezkorlik chaqqonlik sakrovchanlik chidamlilikBibliografik manbalar
Akbarov, A. (2021). Sportda pedagogik tadqiqot natijalarini interpretatsiya qilish usullarini solishtirish [Comparison of methods for interpreting pedagogical research results in sport]. Fan-Sportga, (6), 62–64.
Ummatov, A. A., & Abdulxaeva, Z. A. (2024). Malakali voleybolchi qizlarda to‘p uzatish aniqligini vaziyatli mashqlar yordamida oshirish [Improving the accuracy of ball passing in qualified female volleyball players using situational exercises]. Fan-Sportga, (3), 104–107.
Yoqubova, O. M. (2023). Voleybolchi qizlarning himoya harakat tezkorligini signal o‘yinli mashqlar yordamida oshirish samaradorligi [Effectiveness of improving defensive movement speed of female volleyball players using signal game exercises]. Golden Brain, 1(35), 106–112.
Ashurkova, S. F., & Ummatov, A. A. (2023). Metodika povysheniya effektivnosti silovoy i planiruyushchikh podach v protsesse sorevnovatel’nykh igr v voleybole [Methodology for improving the effectiveness of power and float serves in volleyball competitive games]. Fan-Sportga, (2), 6–9.
Ashurkova, S. F. (2019). Ustanovochno-profilakticheskaya znachimost’ predsorevnovatel’noy razminki u voleybolistov raznoy kvalifikatsii [The preventive significance of pre-competition warm-up among volleyball players of different qualifications]. Fan-Sportga. [Bibliografik ma’lumot manba nusxasida to‘liq ko‘rsatilmagan].
Ashurkova, S. F. (2023). Povyshenie sportivno-pedagogicheskogo masterstva (voleybol) [Improvement of sports and pedagogical mastery (volleyball)]. Tashkent: O‘zkitosavdonashriyoti.
Pulatov, A. A., & Ashurkova, S. F. (2020). Vozmojnosti ustraneniya sluchaev netochnoy realizatsii standartnykh deystviy v igrovykh vidakh sporta [Possibilities of eliminating inaccurate execution of standard actions in team sports]. Fan-Sportga. [Bibliografik ma’lumot manba nusxasida to‘liq ko‘rsatilmagan].
Ummatov, A. A. (2019). Priority evaluation of hopping endurance of volleyball players using a touch-computer installation. Scientific Bulletin of Namangan State University. [Bibliografik ma’lumot manba nusxasida to‘liq ko‘rsatilmagan].
Ummatov, A. A. (2021). 15–16 yoshli voleybolchilarning kuch sifatini an’anaviy mashqlar yordamida oshirish uslubiyati [Methodology for improving strength qualities of 15–16-year-old volleyball players using traditional exercises]. Fan-Sportga. [Bibliografik ma’lumot manba nusxasida to‘liq ko‘rsatilmagan].
Bertozzi, F., Brunetti, C., Maver, P., Galli, M., & Tarabini, M. (2025). The role of age and maturation on jump performance and postural control in female adolescent volleyball players over a season. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 17, 85. https://doi.org/10.1186/s13102-025-01134-1
Luo, H., Zhu, X., Nasharuddin, N. A., Tengku Kamalden, T. F., & Xiang, C. (2025). Effects of strength and plyometric training on vertical jump, linear sprint, and change-of-direction speed in female adolescent team sport athletes: A systematic review and meta-analysis. Journal of Sports Science and Medicine, 24(2), 406–452. https://doi.org/10.52082/jssm.2025.406
Civil, T., Yılmaz, B., Koroglu, E., & Aydemir, O. (2026). Integrating calisthenics into volleyball training: effects on athletic performance and technical skills in adolescent athletes. Frontiers in Physiology, 17, 1919717. https://doi.org/10.3389/fphys.2026.1919717
Yuklashlar
Nashr qilingan
Qanday qilib iqtibos keltirish kerak
Nashr
Bo'lim
Kategoriyalar
Litsenziya
Mualliflik huquqi (c) 2026 Sevara Ashurova

Ushbu ish Creative Commons Attribution 4.0 Worldwide.


(+998)71 242-30-85
institut@sportedu.uz
100042, O‘zbekiston Respublikasi, Toshkent shahri, Shayxontohur tumani, Ko‘kcha Darvoza ko‘chasi, 27-uy.